Organisatie - Algemeen

Vandaag: Organisatie van de Brandweer in België – Oost-Vlaanderen: De Brandweer is in België (nog steeds) een gemeentelijke bevoegdheid. Dat betekent dat de gemeenten moeten voorzien in de organisatie van een brandweerkorps, volgens de richtlijnen van de Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken. De brandweerkorpsen worden opgedeeld in 3 categorieën:
  • X-korpsen: beroepsbrandweerkorpsen zoals Antwerpen, Gent, Brussel, Luik en Charleroi.
  • Y-korpsen: gemengde korpsen (met zowel beroepsbrandweerlui als vrijwillige brandweerlieden): Aalst, Sint-Niklaas, Beveren, Oudenaarde, ….
  • Z-centra: vrijwilligerskorpsen: Dendermonde, Lokeren, Zele, …

Daarbuiten onderscheidt de wet nog de zogenaamde:

  • C-gemeenten: gemeenten met een eigen brandweerkorps die versterking kunnen vragen van een X-, Y- en/of Z-korps: b.v. Hamme, Berlare, Lebbeke, Buggenhout, Waasmunster, …….
  • Beschermde gemeenten: gemeenten zonder eigen brandweerkorps wiens grondgebied wordt beschermd door een X-, Y- of Z-korps: b.v. Laarne, Wachtebeke, Moerbeke, St. Martens-Latem, ….

Oost-Vlaanderen - 43 brandweerkorpsen: De provincie Oost-Vlaanderen telt 43 brandweerkorpsen. De gemeenten die niet over een brandweerkorps beschikken worden geholpen via de brandweerkorpsen van de aanpalende gemeenten en maken deel uit van een gewestelijke brandweerdienst. Voor de organisatie van de hulpverlening van de brandweer is de provincie Oost-Vlaanderen onderverdeeld in 6 hulpverleningszones.
Oost-Vlaanderen - 6 Hulpverleningszones: De provincie Oost-Vlaanderen heeft 6 hulpverleningszones, met name zone "Centrum", zone "Meetjesland", zone "Oost", zone "Vlaamse Ardennen", zone "Waasland" en zone "Zuid-Oost". Niettegenstaande de hulpverleningszones nog geen rechtspersoonlijkheid bezitten voeren de zones de beslissingen uit die genomen werden binnen het zonaal "Beheerscomité" en de "Technische commissie". De Beheerscomités zijn samengesteld uit alle betrokken burgemeesters en brandweerbevelhebbers. Ze stippelen het algemene hulpverleningsbeleid uit dat in de hulpverleningsovereenkomst werd vastgelegd. De technische commissies zijn samengesteld uit de bevelhebbers en zien erop toe dat de opdrachten, die vastgelegd zijn in de hulpverleningsovereenkomst, worden uitgevoerd.
Hulpverleningszone "Oost":

De hulpverleningzone "Oost" bestaat uit de gemeenten Berlare, (C), Buggenhout, (C), Dendermonde, (Z), Hamme, (C), Lebbeke, (C), Lokeren, (Z), en Zele, (Z). Elk van deze 7 gemeenten heeft zijn eigen brandweerdienst. Het werken in zoneverband is gebaseerd op het wederzijds "gratis" verlenen van versterking bij grote calamiteiten. Burgemeester Filip Anthuenis van Lokeren is actueel voorzitter van het zonaal "beheerscomité", (beleidsorgaan), en Kapitein Jos Dauwe van Zele is voorzitter van de "technische commissie", (operationeel orgaan), van de hulpverleningszone "Oost".

Hulpverleningszone Oost

De Gewestelijke Vrijwillige Brandweerdienst Zele - "Z"-korps: Zoals in de "inleiding" reeds vermeld is de brandweerdienst van Zele een Gewestelijke Vrijwillige Brandweerdienst, (een "Z"-korps), dat resulteert in de hulpverleningszone "Oost".

De toekomst: De nieuwe wet op de Civiele Veiligheid: Op 12 april 2007 keurde de Kamer van volksvertegenwoordigers het ontwerp van wet betreffende de civiele veiligheid - de zogenaamde brandweerhervorming - goed. De Senaat deed hetzelfde op 26 april 2007. Hierdoor zal de algemene brandweerorganisatie in België de komende jaren grondig wijzigen.
Het principe van de "Snelste Adequate Hulp": De nieuwe wet van 15 mei 2007 op de Civiele Veiligheid werd gepubliceerd in het staatsblad van 31 juli 2007. Uiteraard moet deze kaderwet nog zijn uitvoering krijgen bij middel van een 45-tal K.B.’s, (uitvoeringsbesluiten), maar toch zijn er reeds een aantal artikels van kracht geworden 10 dagen na publicatie van de nieuwe wet!
Het art. 221 van de nieuwe wet trad in werking op 10 augustus 2007 en bepaalt dat de hulpverlening dient georganiseerd te worden op basis van de "snelste adequate hulp".
De hulpverlening volgens het principe van de "snelste adequate hulp", zoals ze ondertussen ook werd omschreven in Ministeriële Omzendbrieven, heeft als voornaamste doelstelling het uitsturen van "die" brandweerpost die het snelste, en met de noodzakelijke adequate middelen, de plaats van het onheil kan bereiken, zonder dat hierbij nog rekening wordt gehouden met de gemeente-, zone- en provinciegrenzen. Gelet de autonomie van de gemeenten nog niet werd vervangen door een rechtspersoonlijkheid van de hulpverleningszones zal tijdens een overgangsperiode zowel het "snelste" korps als het "territoriaal bevoegde" korps worden uitgestuurd, tenzij er een overeenkomst wordt afgesloten tussen de gemeenten.
De brandweerpost die het "snelst" ter plaatse kan zijn zal bepaald worden, (berekend worden), door de software in het H.C.-100. Het concept van de "snelste adequate hulp" is (voorlopig) enkel van toepassing op brand en ontploffing en op de dringende interventies ter bescherming en het redden van mensen. De verschillende brandweerposten zullen bij een dringende oproep een uitruk moeten kunnen garanderen van minimum één volledig bezette autopomp, binnen de 5 minuten, (voor een vrijwilligerskorps)! Op termijn zullen de "effectieve" uitruktijden worden geregistreerd en ingevoerd in de beslissingscomputer van de 100-centrale en zal gewoon het snelste korps worden uitgestuurd, net zoals dit nu reeds gebeurt met de ambulancediensten.
Volgende stap in de "hervormingen van de Civiele Veiligheidsdiensten" wordt waarschijnlijk het definitief vastleggen van de hulpverleningszones in Oost-Vlaanderen, en het verkrijgen van rechtspersoonlijkheid van de zones.
N.B.: (links)

  • Heeft u interesse in de organisatie van de brandweer in gans Vlaanderen, ga dan naar de portaalsite van de BrandweerVereniging Vlaanderen (BVV): http://portal.brandweervlaanderen.be/. Vroeger heette deze vereniging de KBBF (Koninklijke Belgische BrandweerFederatie – Vlaamse vleugel).
  • Bovenaan de homepage van deze site kan u \'nevenorganisaties\' aanklikken voor info over de provinciale brandweerbonden: Antwerpen, Limburg, Oost-Vlaanderen, Vlaams Brabant en West-Vlaanderen. Oost-Vlaamse info vindt u onder K.O.B. (Koninklijke Oost-Vlaamse Brandweerbond).
  • Voor informatie over de andere Belgische Brandweerkorpsen, alsook de Civiele Bescherming, kan dit document raadplegen: Hulpdienstenbestand 2008 – FOD BI.ZA.
  • Voor informatie over de andere Oost-Vlaamse Brandweerkorpsen kan dit document raadplegen: KOB-adressenlijst 2008